با عبوری سریع از جریان های مهم موسیقی دنیا ، دوران باروک (1600-1750) کلاسیک(1770-1820)  رمانتیک(1820-1900)  شاهد تولد دوران جدیدی در این روند هستیم ، ابزاری جدید برای بیان احساسات بر خاسته از متن نیاز اجتماع اکنون متفاوت و خسته از جنگ.

ریشه به وجو آمدن موسیقی راک به اواخر سال ها ی 1950 بر می گردد ، اما در اواسط دهه 60 میلادی موجی نو ای  در این سبک به وجود آمد که نهایت پختگی آن در دهه70 حادث شد.(و پس از آن در سراشیبی مرگ تدریجی قرار گرفت).  این دهه بدون شک نقطعه عطفی برای موسیقی راک به شمار می رود. دوره ای با نوع خواست متقاوت تازه ی اجتماع، وجود تئوری موسیقی قوی و درک آن ، و اسطوره های تکرار ناپذیری که احساسات را در کمال معنای نبوغ با موسیقی خود ترجمه میکردند و مفهوم  را  نه با کلماتی سوار بر موسیقی ( بحران تسلط بی چون و چرای شعر بر موسیقی که از دهه ی 80 تا به امروز ادامه دارد) که آن را در بطن فضایی از جنس موسیقی صرف در انسان نفوذ می دادند. 

یکی از پیش تازان اصیل این نوع موسیقی گروه King Crimson  است.

     


مردی که دنیا را فروخت

صبح زود قبل از طلوع آفتاب بلند شد . آلبوم automatic for people از گروه R.E.Mرا در دستگاه استریو گذاشت سپس شروع کرد به نوشتن آخرین نامه. البته قبلا یک نامه خطاب به کورتنی و فرانسیس در اتاقش در مرکز باز پروری به جا گذاشته بود. می دانست که می بایست قبل از اینکه دنیای بیرون بیدار شود کارش را تمام کند. نامه اش را با کلمات (صلح-عشق-همدلی-کرت کوبین)به پایان برد، زیر کلمه همدلی دو بار خط کشید کلمه که پنج بار از آن استفاده کرده بود.بعد نامه را در سمت چپ کتش قرار داد.سپس تفنگ و یک جعبه فشنگ به همرا یک جعبه سیگار tom moore برداشت و به سمت اتاقك بالاي گاراژ خانه رفت.

يك صندلي نزديك پنجره گذاشت در حالی که به بیرون نگاه می کرد 225 mg هروئين وارد خونش كرد. و همان کاري را کرد که دو تا از عمو هايش و پدر بزرگش قبلا انجام داده بودندهمانند خالق « وداع با اسلحه» لوله شات گان را در دهانش گذاشت و سرش را متلاشي كرد.

« زمانی دراز در تصور موهوم توافقی همه جانبه زندگی کرده بودم ، در صورتی که از هر سو داوری ها و خدنگ ها و نیشخندها بر من فرود می آمد.در حالی که گیج و مبهوت بودم لبخند می زدم. روزی که از خطر آگاه شدم چشم بصیرتم باز شد . به یک دم همه زخم ها بر من فرود آمد و قوایم به یکباره تحلیل رفت.»

آلبر کامو، سقوط

اما همانطور که در پستهای قبلی گفته شد معدودند گروههایی که .......

دو ، سه سال پیش وقتی با یکی از دوستانم که اصالتا کرمانشاهیه و مدتی از دوران کودکیش رو در کرمانشاه و سنندج گذرونده از کنار یه موسسه فرهنگی ، هنری در کرج می گذشتیم و نیم نگاهی هم به کاست ها و سی دی های پشت ویترین یکی از فروشگاههای موسسه داشتیم که دوست شفیقم به یکی از این کاست ها اشاره کرد و گفت : سید خلیل رو میشناسی ؟

همین جمله باعث شد که حس کنجکاویم فعال بشه وبدنبال کشف شخصیت و آثار سید خلیل عالی نژاد بیفته ...

ماه رمضان اومد و خاطرات هر ساله این ماه دوباره برام رنگ گرفت . مخصوصا سحر و غروبش با حال و هوا و مناسباتش . یکی از ماندگارترین خاطرات این ماه برای من و خیلی از ایرانی ها ربنای ماندگار استاد محمد رضا شجریانه که فکر کنم کمتر کسی هستش که این اثر رو نشنیده باشه . ربنای استاد حس عجیبی رو تو غروبای این ماه به رگ جانم تزریق می کنه  و فکر می کنم این نوا در ضمیر بسیاری از ایرانیها ریشه کرده و خاطره ای نوستالژیک برای ایرانیان دور از وطن باشه . ربنای شجریان با پشتوانه آموزشهای دوران جوانی شجریان در زمانی که در محضر پدرش آموزشهای قرآن می دیده شکل گرفته و این قطعه یکی از دعاهایی است که شجریان در آن سالها اجرا کرده . لازم به ذکر است که محمد رضا شجریان بارها در جشنواره های داخلی و جهانی قرآن موفق به کسب جوایز برتر این مسابقات شده  .خود استاد شجریان در کتاب راز مانا (کتاب «راز مانا» حاصل گفت وگوی دکتر محسن گودرزی، دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی و علی اصغر رمضانپور با محمدرضا شجریان است . کتابی که زندگی و اندیشه های شجریان را از زبان خود او روایت می کند. ) در مورد چگونگی شکل گیری این اثر جاودان چنین گفته اند:  «من ربنا را برای پخش نخوانده بودم،برای درس (دادن) خواندم و یکی دو نفر از خوانندگان،آن را فرا گرفتند و در استودیو ضبط کردیم. یک روز قبل از ماه رمضان نوار را دادم.بعد دیدم ربنا را با صدای خودم پخش کردند.تلفن زدم و گفتم چرا پخش کردید؟گفتند:تیر از کمان در رفت!تیر ماه سال1358 ربنا را خواندم.قبلا ربنا را ذبیحی خوانده بود.گفتند حالا که انقلاب شده،بهتر است برنامه ماه رمضان مامتناسب و هم شأن انقلاب باشد.سه الی چهار ماه من کلاس درس گذاشتم،ولی همه دعاها را خواندم.می رفتم داخل استودیو و می خواندم.بعد به شاگردان می گفتم:تو بخوان،سپس صدای خودم را در می آوردم و صدای آنها را سر هم می کردم تا نوار شد.خیلی کار کردم. » ...

معدودند گروههایی که علاوه بر تکنیک ها و نو آوریهایشان مفاهیم واقعا قابل تاملی را بیان کنند . گروه tool یکی از این گروه هاست.این گرو انبوهیست از نو آوری ها و استفاده  از موسیقی  پیچیده  همراه حس و حالی  عجیب, رمز آلود و بیمار گونه ,  گیرا و پر تنش  و القای احساساتی همانند شادی ,غم , خشم , نفرت و تنفر متفاوت  از آنچه تا  به  حال تجربه کرده اید و این  تغییر زاویه دید را با قدرتی نا آشنا برشنونده تحمیل می کند.

تقریبا همین هفت، هشت سال پیش بود که با یکی از آشنایان اهل دل و هنر که ارادت خاصی هم بهش دارم پای تلویزیون نشسته بودیم و حین تماشای برنامه های مشهور دهه فجر، با هم صحبت می کردیم که یکهو تلویزیون شروع به پخش یک آهنگ حماسی گونه ی فوق العاده کرد ، چون قبلا هم این آهنگ رو شنیده بودم و با هر بار شنیدن مو به تنم سیخ می شد از ایشون پرسیدم که این آهنگ مال کیه؟ جواب رسید که این آهنگ متعلق به ونجلیس آهنگ ساز یونانیه و موسیقی متن فیلم 1492 فتح بهشته (محصول 1992 ، ریدلی اسکات)  . منم که قبلا همین سوال رو از یه شخص دیگه پرسیده بودم و یه جواب دیگه شنیده بودم (طرف بادی به غب غب انداخته بودو بهم گفته بود این سمفونی 9 بتهوونه ، بعدا فهمیدم هر آهنگی که به دلش میشینه و ببینه تم ایرانی نداره و ندونه آهنگسازش کیه میگه سمفونی 9 بتهوون ) با شنیدن کلمه ونجلیس جا خوردم (تازه میخواستم با سمفونی 9 بتهوون پیش این دوستمون کلی کلاس بذارم ) . واز همون موقع نام ونجلیس و آثار قدرتمندش با زندگی من عجین شد . شاید باورتون نشه ولی به جرات می تونم بگم بیش از نیمی از آثارش از همین صدا و سیمای خودمون پخش شده و دریغ از یک معرفی در خور و شایسته از جانب صدا و سیمای وزین ایران . از موسیقی برنامه تازه های جلال مقامی و نهضت سواد آموزی (هر وقت این کارشو می شنوم خاطرات پنج ، شش سالگی و تماشای این برنامه همراه مادر بزرگم زنده میشه ) گرفته تا آهنگ وله ی معروف ساعت عقربه ای اخبارات صدا و سیما بالاخص اخبار 14 شبکه 1 (فکر کنم الان عوض شده) و سینما سیاست  شبکه 3 و تفسیر هفته جمعه ها و آوانماهای شبکه 4 و ... ، همه و همه از آثار بیاد ماندنیه این آهنگساز بزرگه . خلاصه سرتونو درد نیارم من با کارهای ونجلیس با یه عالم دیگه آشنا شدم و تا به امروز خیلی ها رو دیدم که بدون شنیدن نام ونجلیس هنگام شنیدن کارهاش از همین صدا و سیمای خودمون یه حال دیگه بهشون دست میده .

این پست یه جور ادای دین من به این آهنگساز نابغه یونانیست به خاطر تمام لحظاتی که با آثارش زندگی کردم .

 آناتما یک گروه انگلیسی از شهر لیورپول است که به همراه گروه های   Paradise Lost وMy Dying Bride کمک بسیاری در گسترش ژانر موسیقی Doom Metal کردند. کلمهٔ Anathema در زبان انگلیسی به معنی طرد شده است.

تاریخچه :

آناتما در سال ۱۹۹۰ با نام فرشتهٔ کافر شکل گرفت، و در نوامبر همان سال گروه اولین نمونه آهنگ خود را با نام

"An Iliad of Woes" ضبط کرد. تغییر نام گروه به نام فعلی در اوایل سال ۱۹۹۱ صورت گرفت.

اولین نمونه آهنگ آن ها توجه چندین گروه از عرصهٔ متال انگلستان را برانگیخت و پس از آن آناتما کنسرت‌هایی را به همراه گروه‌هایی مانند Bolt Thrower و Paradise Lost اجرا کرد.

گروه با عرضهٔ دومین نمونه آهنگ خود با نام «All Faith is Lost» توجه بسیاری را جلب خود کرد که ثمرهٔ آن ایجاد قراردادی برای چهار آلبوم آن‌ها با شرکت Peaceville Records بود. اولین عرضهٔ آن‌ها تحت حمایت این شرکت یک اجرای طولانی EP یا Extended Play با نام «The Crestfallen» در نوامبر سال ۱۹۹۲ بود.به واسطهٔ سودی که از این آلبوم نصیب اعضای گروه شد, گروه توری را به همراه گروه Cannibal Corpse برگزار کرد.

«Serenades»اولین اجرای پیوسته LP یا Long Play گروه، توجه بسیاری از بزرگان را جلب کرد، به طوری که نماهنگی برای آهنگ «Sweet Tears» از این آلبوم توانست اجازهٔ پخش از شبکهٔ MTV را بسیار سریع کسب کند.

سال ۱۹۹۴ سال برگزاری اولین تور گروه در اروپا بود که با فاصلهٔ بسیار کمی با اجراهایی در فستیوال راک مستقل در کشور برزیل همراه شد.

آهنگ‌های اولین آلبوم آناتما به سبک دث متال بود. این گروه طی چهار سال بعدی پنج آلبوم دیگر بیرون داد، که آن‌ها هم در همین سبک بودند. در این سال‌ها آناتما گروه شناخته شده‌ای در سبک دوم متال ، و نیز یکی از اولین مبدعان سبک دوم دث متال بود، هرچند که آلبوم‌های اخیر آناتما در سبک آلترناتیو راک است.

آناتما پس از رفتن درن وایت:

در سال ۱۹۹۵ درن وایت گروه را ترک کرد و وینست کاوانا نوازنده گیتار به جای او خوانندگی را به عهده گرفت. در سال ۱۹۹۶ با این تغییر آلبوم ابدیت (Eternity) عرضه شد. در این آلبوم شعرها کوتاه بودند و حالتی آمیخته با خشم داشتند. آلبوم با یک موسیقی بی کلام شروع می‌شد و یکی از ترانه‌های این آلبوم به اسم امید به روی هارپر تعلق داشت. تفاوت در شیوهٔ خوانندگی باعث شد تا این آلبوم بیشتر از آلبوم‌های قبل مورد توجه قرار بگیرد. عضو اصلی گروه در آن موقع دانکن پترسون بود، که هم آهنگسازی و هم ترانه‌سرایی را به عهده داشت.

آلبوم بعدی گروه که در سال ۱۹۹۸ عرضه شد شبیه به آلبوم قبلی اجرا شد، اما از خشونت کمتری نسبت به آلبوم‌های قبلی برخوردار بود. این آلبوم به نام راه چهارم (Alternative 4) دارای شعرهایی به مراتب قوی‌تر است، و همچنین فضای ترانه‌ها نسبت به آلبوم قبلی آرام‌تر شده‌اند.

سال ۱۹۹۹ اعضای این گروه یکی از بهترین آلبوم‌هایشان را با نام قضاوت (Judgement) عرضه کردند، و به خاطر مرگ مادر برادران کاوانا در همان سال، این آلبوم به مادر آن دو تقدیم شد. ترانهٔ آخرین خداحافظی (One Last Goodbye) این آلبوم از مشهورترین ترانه‌های گروه‌است. پس از این آلبوم دانکن پترسون از گروه جدا شد و با مایکل مس گروهی به نام Antimatter تشکیل داد.

آناتما پس از رفتن دانکن پترسون:

پس از رفتن دانکن، دنییل کاوانا جای او را گرفت. در سال ۲۰۰۱ آلبوم     روز خوبی برای رفتن               (A Fine Day To Exit) در حالی به بازار عرضه شد که تقریباً تمام شعر و موسیقی آلبوم را دنییل ساخته بود. حال و هوای این آلبوم خیلی آرام‌تر از آلبوم قبلی بود و در سبک آلترناتیو راک اجرا شده بود. آلبوم بلای طبیعی (Natural Disaster) نیز با همین ویژگی‌ها اجرا شد و در سال ۲۰۰۳ عرضه گردید. در این آلبوم دنییل پس از یک وقفهٔ کوتاه دوباره به گروه برگشته بود.

اعضای گروه:

صفیرعرش به معنی صوت ممتدی است که در بالاترین نقطه آسمان (عرش) باقی می ماند ، مفهوم صفیر عرش کلام مولانا است که لایزال بوده و همواره بصورت ابدی ماندگار، هدف روشن نگه داشتن شمع وجود این کلام توسط آهنگسازی کاملاَ مدرن و علمی متناسب با فضای اشعار این خردمندترین ، نافذترین و قدسی تری آدمیان می باشد که به موجب آن نسل های آینده ، بتدریج شعر او را شناخته و با درک و دریافت های کامل تر و بصیرت و اشتیاقی روز افزون از این چهره ی درخشان ادب و عرفان ایرانی در هر زبان بهره مند گردند ، انگیزه این گروه تنها تأکید کلام مولانا بوده نه صرف موسیقی ، بلکه این بار موسیقی در خدمت شعر و در نهایت حفظ گوشه ای از این میراث کهن و عقاید ایرانی و رواج عام قسمتی از متنهای کلاسیک فارسی درعرصه جهان ونه فقط در میان خاورشناسان و ایران شناسان.

بعد از اینکه شاهد سالها فعالیت موسیقیدانان سنتی مان بر اشعار مولانا بودیم,صفیر عرش با سبک متال خود شیوهای جدیدی را پایه ریزی کرده است.

این گروه موسیقی ایرانی در سال 1374 توسط پنج دانشجوی مهندسی و یک دانشجوی پزشکی ، دانشگاه های صنعتی شریف و تهران توسط پژمان واثقی با این هدف ، تشکیل گردید ، که حاصل 12 سال آهنگسازی و ممارست صفیر عرش آلبوم کویر درون می باشد ، که محتوی 8 قطعه موسیقی همراه با اشعاری که چرخه ی مداوم ندارند بلکه گزیده ای است که به دقت از میان غزلیات مولانا جلا الدین محمد بلخی فراهم شده است. در این سال نیز اعضای گروه  درصدد برآمدند که این مجموعه ی ارزشمند و پر محتوا را پس از تمرین های طاقت فرسا به صورت زنده و با حال و هوایی کاملاَ شرقی ، آمیخته با دوران 604 هجری قمری به جهانیان عرضه دارند.

اعضای گروه:

پژمان واثقی : سرپرست ، آهنگساز و نوازنده گیتار

 فزاد حیدری : خواننده

سعید نصرتی : نوازنده گیتار

بهنام علیخانی : نوازنده کیبورد

حمید مبین : نوازنده گیتار باس

ژوبین محمودی : نوازنده ی درامز